| |
MEME KANSERİ
RAHİM AĞZI (SERVİKS) KANSERİ
YUMURTALIK (OVER) KANSERİ
RAHİM KANSERİ
Yaşamı boyunca kadının memesinde bir sertlik fark etmesi ya da
ağrı gelişmesi sık rastlan bir durumdur. Memede fark edilen
sertliklerin, kitlelerin ve değişikliklerin büyük bir çoğunluğu kanser
değildir. Eğer kanserse bile meme kanseri, en kolay taranabilen ve erken
teşhisi hayat kurtaran bir kanser türüdür.
Meme, süt bezleri ve burada üretilen sütü meme başına taşıyan
kanallardan oluşur. Bu süt bezleri ve kanalları döşeyen hücrelerin,
yukarıda tanımladığımız şekilde, kontrol dışı olarak çoğalmaları ve
vücudun çeşitli yerlerine giderek çoğalmaya devam etmelerine meme
kanseri denir.
Meme Kanseri Nasıl Erken Tespit Edilebilir?
Meme kanserinde erken teşhis yöntemleri, hastanın taşıdığı risk
faktörlerine göre değişmektedir. Bu risk faktörlerinin arasında en başta
yaş gelmektedir. Daha genç yaşlarda ortaya çıkabilmesine rağmen,
ilerleyen yaş gruplarında bu risk artmaktadır. Bu nedenle ilerleyen yaş
gruplarında erken teşhis için alınması gereken önlemler, daha erken yaş
gruplarına göre farklılık göstermektedir.
Yirmi yaş üzerindeki kadınlar, her ayın belirli bir döneminde
kendi kendilerini muayene etmelidirler. Bu muayene sırasında meme
dokusunda farklılık olup olmadığı araştırılır. Eğer bir değişiklik
tespit edilirse derhal bir hekime baş vurulmalıdır. Bir değişiklik
saptanmasa bile, üç yılda bir kez hekim tarafından muayene
edilmelidirler.
Kırk yaşına gelen kadınların, kendi yaptıkları periyodik
muayeneye ek olarak her yıl bir kez hekim tarafından muayene edilmeleri
gereklidir. Ayrıca her yıl veya iki yıl ara ile mamografiyi çektirmeleri
gereklidir.
Elli yaşından sonra, kadınlar kendilerinin periyodik
muayenelerine ve her yıl bir defa hekim muayenesine devam etmeli ve
mamografi dediğimiz meme filmini her yıl çektirmelidir.
Meme kanserine yakalanma riskini artıran faktörleri kısaca şu
şekilde sayabiliriz
- Yaş
- Kişisel meme kanseri hikayesi
- Ailede meme kanseri hikayesi
- Daha önce meme biopsisi yapılmış olması
- Adet görmeye erken başlanması
- Östrojen hormonu tedavisi görenler
- Alkol kullanılması
- Sigara
Kadınlar Kendilerini Nasıl Muayene
Etmelidir ?
Erken teşhis için her kadının ayın belirli bir günü kendisini muayene
etmesi gerekir. Her ay düzenli olarak kendisini muayene eden bir kadın,
memesinde ortaya çıkan bir kitleyi çok daha erken fark eder.
Muayene Sırasında Fark Edilebilecek Değişiklikler Nelerdir?
Aşağıda değişiklikler fark edildiğinde, gecikmeden bir hekime baş
vurulmalıdır:
Memede iki haftadan uzun süre ele gelen sertlik veya kitle,
Meme derisinde kalınlaşma, şişme, renk değişikliği,
Meme başında kalınlaşma, kızarıklık veya yara olması,
Memede veya meme başında içeri doğru çekinti olması,
Memenin şeklinde değişiklik,
Meme başlarının pozisyonlarında değişiklik,
Meme başında ortaya çıkan akıntı
MAMOGRAFİ NEDİR ?
Mamografi, düşük dozda çekilen bir meme röntgen
filmidir. Memede, muayene ile saptanamayacak kadar küçük anormalliklerin
tespit edilmesi amacı ile çekilir. Mamografinin gerçek değeri budur.
Çünkü, bu sayede, hastalık muayene ile tespit edilebilecek safhadan önce
saptanır. Bu nedenle kesin hayat kurtarıcıdır. Kırk yaşını geçen
kadınlar her yıl veya iki yılda bir mamografi çektirmeli ve her yıl
uzman bir hekime meme muayenesi olmalıdır. Elli yaşını geçen kadınlar
ise her yıl mamografi çektirmeli ve hekime muayene olmalıdır.
Meme Kanseri Nasıl Tedavi Edilir> ?
Son yıllarda meme kanseri tedavisinde oldukça önemli gelişmeler
olmuştur. Bir çok tedavi olanakları ortaya çıkmıştır. Bu olanaklar,
önemli ölçüde, hastalığın saptandığı safhaya göre değişir. Hastalık ne
kadar erken safhada saptanırsa tedavi olanağı ve seçeneği o kadar fazla
olmaktadır.
Meme kanseri tedavisi, günümüzde, uzmanlardan oluşan ekiplerce
yapılmaktadır. Böyle bir ekip içinde cerrah, onkolog, radyasyon onkoloğu,
radyolog, patolog, psikolog, plastik cerrah, fizyoterapist gibi, tıbbın
değişik dallarından bir araya gelmiş ve özellikle çalışma alanları meme
kanseri üzerinde yoğunlaşmış hekimler bulunur.
Rahim ağzı kanseri rahim ağzı anormal hücre çoğalmasıdır. Rahim ağzı
kanseri yaşamı tehdit edebilen ciddi bir hastalıktır.
Tedavi edilmezse bu anormal hücreler rahim ağzı kanseri öncüllerine ve
kansere dönüşebilir. Çoğunlukla bu uzun yıllar alır; ancak nadir
durumlarda bir yıl içinde de gelişebilir.
Rahim ağzı kanserinin en önemli sonucu ölüm olabileceği gibi, tedavi
edilse dahi doğurganlığı engelleyebilir.
Rahim Ağzı Kanserinin Nedeni Nedir?
Rahim ağzı kanserlerinin neredeyse tümü Human Papillomavirüs (HPV) adı
verilen bir virüsün belirli tiplerinden kaynaklanır. Tedavi edilmezse,
bu anormal hücreler bazen kanser hücrelerine dönüşebilir.
Rahim Ağzı Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Ne yazık ki, rahim ağzı kanseri ileri evreye ulaşıncaya kadar herhangi
bir belirti göstermeyebilir
Rahim
Ağzı Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Rahim ağzı kanserini saptamanın birincil
yolu Pap testidir. Jinekolojik muayenenin bir parçası olan Pap testi (Papanicolau
smear olarak da bilinir) rahim ağzındaki anormal hücrelerin rahim ağzı
kanser öncüllerine veya rahim ağzı kanserine dönüşmeden önce
saptanmasına yardımcı olur.
Rahim Ağzı Kanseri Tedavisi
Diğer kanserler gibi, rahim ağzı kanseri de birçok şekilde tedavi
edilebilir. Tedaviyi seçmeden önce sağlık görevlisinin göz önüne alacağı
bazı konular şunlardır:
▪ Kanserin boyutları ve hangi bölgelere yayıldığı
▪ Kadının yaşı ve genel sağlığı
Rahim ağzı kanseri tedavisinde 3 ana yöntem cerrahi, radyasyon tedavisi
ve kemoterapidir.
Çok geç tanı konulduğu için hastaları yüzde 75’i hastalık karın içine
yayıldıktan sonra saptanabilir. Hastalık geç teşhis edildiği için tedavi
sonuçları yeterince yüz güldürücü değildir. Jinekolojik kanserler
arasında en yüksek ölüm oranı, yumurtalık kanserindedir.
Hastalığın görülme sıklığı
Yumurtalık kanserlerinin yüzde 10 kadarı
genetik geçişlidir. Bir ailede birinci derece akrabalarından iki
tanesinde meme, yumurtalık kanseri varsa bu kişilerin riskli gurupta
olduğu söylenebilir. Bu riskli hastalarda BRCAI, BRCA2 genlerinde
yapılan araştırmalarda bir gen hasarı saptanırsa hastada yaşam boyu
riskin yüzde 60-80’lere çıkabileceği bildirilmektedir. Bunun dışında
yumurtalık kanseri için risk olabilecek pek çok şey iddia edilmişse de
(Az sayıda doğum veya çocuk olmaması, erken adet görme, geç adetten
kesilme vb.) bu konuda kesin bir kanı oluşmamıştır. Doğum kontrol
haplarının 2 yıl süre ile kullanılması yumurtalık kanseri riskini yüzde
50, 5 sene kullanımı yüzde 70 azaltmaktadır.
Hastalığın belirtileri ve tedavi
Hastalık erken dönemde tipik bir belirti vermez. Bu nedenle geç teşhis
edilebilmektedir. Ancak ileri evrede karında şişlik, ağrı, sindirim
sistemine ait şikayetler ve kilo kaybı gibi belirtiler ortaya çıkar.
Karın şişer ve içinde sıvı toplanır. Bu nedenle jinekolojik muayene ile
beraber hasta ultrasonla da değerlendirilmeli, gerekli görüldüğünde
kanda yapılan tümör markırları istenmeli ve duruma göre daha ileri
radyolojik yöntemlerden yararlanılmalıdır.
Genellikte menopoz döneminde ortaya çıkan
bir kanser türüdür.
Rahim kanserinin
belirtileri
Rahim kanseri belirti veren ve bu nedenle
tanısı erken konulabilen bir hastalıktır. Hastaların dörtte üçü erken
evrede yakalanmaktadır. Hastalığın belirtileri; adetten kesilmiş bir
kadında vajinal kanamanın olması, adetten kesilmiş bir kadında aniden ve
bol miktarda kötü kokulu bir akıntının ortaya çıkmasıdır. Bu belirtiler
kişinin kesin olarak rahim kanseri olduğunu göstermez ancak kanser ile
ilgili araştırmaların yapılması gerekir. Meme kanseri geçirmiş
kadınların da düzenli olarak kullanması gereken ilaç rahim iç
tabakasında kalınlaşmalara neden olduğu için bu ilacı kullananların 6
ayda bir jinekolojik ve ultrason muayenesinden geçmesi gerekmektedir.
Hastalığın tanı ve
tedavisi
Rahim kanseri şüphesi bulunan hastalara
ultrason muayenesi uygulanır. Eğer kanama veya akıntı gibi bir belirti
varsa mutlaka rahim içinden biyopsi alınmalıdır. Tanı konulunca
uygulanacak olan tedavi de cerrahidir. Operasyonda, rahim, yumurtalıklar
ve kadın içinden sıvı alınması, karnı örten yağlı gözenekli doku ve lenf
nodlarının çıkarılması gerekir. Sonuçların patolog tarafından
değerlendirilmesinden sonra gereken vakalarda Radyoterapi ilave olarak
tedaviye eklenir. |
Kadın
Hastalıkları
Doğum
Jinekolojik Ameliyatlar
Yenidoğan Yoğun Bakım
Menopoz
Kanser Tarama |